Top of this document
Go directly to navigation
Go directly to page content

Project

HERSTEL VULKAANBOSSEN IN FILIPPIJNEN


Bosherstel in samenwerking met lokale bevolking

Bij de vulkaan Mount Malindang op het eiland Mindanao in de Filippijnen herstelt Trees for Travel in samenwerking met de lokale bevolking het bos. Het nog resterend bos hoog op de hellingen heeft nog een hoge biodiversiteit. Dit wordt behouden door er een beschermende ring omheen te leggen.

De hogere hellingen zijn door de overheid al aangewezen als een ‘Natural Park’ in het jaar 2004, maar geld voor herstel was er niet. Door de bijdrage van Trees for Travel kon hiermee in 2008 worden begonnen. Het project begint op bescheiden schaal met 50 hectare per jaar, met de mogelijkheid om uit te breiden, ook naar omliggende vulkanen.

Omdat de kosten voor de certificering van de CO2 relatief hoog zijn vanwege de nog bescheiden omvang, wordt dit project niet aangeboden voor CO2–compensatie, maar wordt een bijdrage gevraagd per geplante boom via het Trees for All -programma

Nationaal Park
Het Nationale Park heeft een oppervlakte van ruim 53 duizend hectaren, waarvan maar ongeveer 33 duizend bebost is. In dit park wonen ook nog 4000 families die onder marginale omstandigheden leven. De vroegere ontbossing heeft geleid tot grootschalige erosie, overstromingen en modderstromen, waaronder de landbouw in de lager gelegen gebieden erg te lijden heeft en heeft gehad.

Aanpak
In de 20e eeuw zijn de bossen op Mount Malindang steeds verder verdwenen waardoor er nu eigenlijk alleen nog bos rond de top over is. Dit resterende bos is moeilijk bereikbaar door de steile hellingen. Er is inmiddels wel één, reeds gekapte, corridor die toegang verschaft tot dit resterende bos. In deze corridor gaat het project een ‘kurk’ leggen.

De lokale bevolking kweekt de bomen op en assisteert vervolgens bij het uitplanten. Een vijfde van het bos dat wordt aangeplant wordt gebruiksbos voor de lokale bevolking. 80% Wordt toegevoegd als beschermd bos, waarin niet mag worden gekapt. Wel zal de lokale bevolking vruchtgebruik krijgen van dit beschermde bos. Dit houdt in dat ze er zaden en vruchten mogen verzamelen en andere producten die flora en fauna niet beschadigen zoals bamboestengels. De lokale bevolking is verantwoordelijk voor het beheer van dit bos en wordt ingezet bij de controle en het onderhoud. Hiervoor ontvangen ze een vergoeding.

Het gebruiksbos mag vrijelijk door de bevolking gebruikt worden, maar wel volgens de FSC-normen van duurzaam bosbeheer. Dat wil zeggen dat voor elke gekapte boom en nieuwe boom moet worden teruggeplant en dat de kap gebeurt op een verantwoorde manier. Er wordt voorlopig geen FSC-keurmerk aangevraagd, vanwege de hoge kosten en het feit dat het bos niet voorbestemd is voor productiedoeleinden.

Heel bijzonder is dat Trees for Travel een fonds instelt dat gedurende 30 jaar elk jaar een bedrag uitkeert aan de lokale bevolking, mits het bos goed beheerd is. Naast dat de bevolking dus extra inkomsten heeft van de werkzaamheden die ze voor het project uitvoeren is de uitkering uit dit fonds een extra stimulans om het bos goed te beheren.

Samenwerking
Dit project wordt uitgevoerd met diverse partners. Allereerst is er de lokale bevolking van de Barangay’s, deze kunnen worden vergeleken met een gemeente, maar zijn stukken kleiner in omvang. Deze bewoners worden betrokken bij het opzetten van boomkwekerijtjes, het uitplanten van de bomen en het beheer van de bossen. De Barangay’s krijgen het beheergeld uitgekeerd.

Op het volgende niveau is er de samenwerking met de PAMB (Protected Areas Management Board). Deze organisatie is verantwoordelijk voor het nationale park en zal zodoende nauw betrokken zijn bij de aanplant en het beheer van de bossen. In deze organisatie zijn de overheid, lokale gemeenschappen en NGO’s vertegenwoordigd. Trees for Travel heeft met deze organisaties een overeenkomst voor de aanplant.

De controle van de aanplant en de voortgang van het project wordt uitgevoerd door onderzoekers van enkele nationale universiteiten: de Central Mindanao University (CMU) en Iligan Institute of Technology van de Mindanao State University (MSU-ITT). Deze onderzoekers geven leiding aan de lokale bevolking voor de metingen die verricht moeten worden.

De ontwikkeling is tot stand gekomen door twee (oud) medewerkers van het Wageningse onderzoeksinstituut Alterra die in de periode 2000-2006 een groot biodiversiteitonderzoek hebben uitgevoerd. Zij zullen tijdens de uitvoering betrokken blijven bij dit project en de partijen waar nodig ondersteunen met hun kennis en het project regelmatig bezoeken.

Biodiversiteit
In het te beplanten gebied worden twee bostypen aangeplant. Het groene gedeelte zal ‘submontane dipterocarp bos’ worden en het paarse gedeelte ‘almaciga bos’. Een submontane dipterocarp bos is een bos dat in de tropen semi-berggebieden voorkomt en waarbij de soort Dipterocarpaceae overheerst. Meranti is een voorbeeld van een dipteracorpus (zie en.wikipedia.org/wiki/Dipterocarpaceae). Agathis philippinensis, of almaciga is een conifeerachtige die van oorsprong voorkomt op de Filippijnen en overheerst in dit tweede type bos. Deze bostypen worden hersteld met de aanplant van een combinatie van ongeveer 12 voornamelijk inheemse soorten, waaronder ook vruchtbomen. Dit gebeurt in samenwerking met de lokale Bosbeheerorganisatie en de lokale bevolking.

Biodiversiteit
In deze gebieden is de afgelopen jaren door Alterra in samenwerking met Filippijnse instituten veel onderzoek gedaan naar de biodiversiteit. Veel soorten waren nog niet ontdekt en komen waarschijnlijk alleen in dit gebied voor, door de geïsoleerde ligging. Behoud heeft een heel hoge prioriteit. Het herstelproject geeft hieraan een gevolg door de invloed van de aan te planten bomen op de ontwikkeling van de biodiversiteit in kaart te brengen. Wereldwijd komt er meer aandacht voor de biodiversiteitsaspecten van bosaanplant en beheer in relatie tot klimaatcompensatie. Ook ons eigen ministerie van VROM is aan het onderzoeken hoe eventuele biodiversiteits-credits op de markt gezet kunnen worden in vergelijking met CO2-credits. Trees for Travel heeft besloten, vooruitlopend op de discussies, dit in de praktijk te toetsen.
Begin 2009 werden we al beloond doordat het bedreigde Filippijnse spookdiertje in de bossen gevonden werd.